Showing posts with label hadissi. Show all posts
Showing posts with label hadissi. Show all posts

Thursday, 11 October 2012

Yaankubu na Izu


Karim na Abou waka wusoma ye hadissi ya
Yaankubu na Izu
iliyo harumwa ye Tawureta.

Karim habaya ye shiyo yaka hushisoma ashipvuriza pvo mezadju.
Hadaza harumwa muda ha hufikiri halisi.  Mwandzani wa hahe Abu aka amweleza
Hukaya ngapvudjoroha wutukufu mwema waho binadhamu harumwa ye irham ya Ibrahima.  Mngu aka ambiya Ibrahima:  Hahodju ze kabila za doniyani piya ngazidjo barikishiha.  Abu amweleza hukaya Isa apuha harumwa ye irham ya Ibrahima, na hahedju ye doniya ngeyidjo barikishiha.  Wakati Ibrahima ya hadja, pvadja Isiyaka, Yaankubu na ye mwana wa hahe Judah.  Isa aka wupwarwa de yi simba ya puha harumwa yi nishani ya Judah.  Sha hhama nde helilo aka husoma ye hadissi ya Yaankubu, mdjuhuu wa Ibrahima, Karim asomo huka harumwa ye karine ya raru pvakaya ndrambo na mbi harumwa ye irham.  Namna hindri ndo pvadjo roha ndrongo ndjema harumwa ye irham ya ndrambo hama nde yinu?  Namna hindri Mngu adjo barikisha ze kabila za puha harumwa damu ya wandru wa pewu hhama nda wanu?  Ngu fikiri wu hadaya mbabahe wa hahe yahafa ye matso aliyo karibu na hufa ha sibabu ya huyiba wu waratha yikawo nde wu mwananya muhu yabidi ya arithi yiyo ndjema awu haki?
Abu hamba hukaya, Isa aka azidi wutrume. Isa aka ndo ze kweli na yeye hamba hukaya: “Ze kweli ngazidjo rikombowa”.  Wakati wuwo Abu hamba kalima la hambwa na Isa:  “Mimi nde ye ndziya, ndo wukweli, nde mayesha, kapvatsi mndru wudjo shinda ya waswili mbaba Mngu pvatsi nami”.
Karim haka adjipviwa ne hadissi ya Ibrahima.  Ibrahima akaya mndru wa kweli, akana wu pvwamodja na Mngu.  Sha ye mdjuhuu wa handa wa hahe Yaankubu kadjakaya mndru wa kweli hama mbayahe Ibrahima.
Karim aka na suala muhimu.  Namna hindri mwanadamu aminiwo Mngu wa kweli yake wa pewu hhama Yaankubu?  Karim ayendeleya ne ze hazi za hu wunda za hahe hama kawayida, aka handza ya duwaze ze ndrongo yasoma harumwa ye shiyo, sha ye fikira ya hahe yika humuredjeyi ayina wakati, harumwa ye hadissi ya Yaankubu na Mze wahahe Isiyaka.
Isiyaka akaya mndru mduhazi ya hafa ye matso.  Apara ye mwana wa handa Izu amwambiya huka:  Yenda o hondze(msiruni) wa nifumiye gondzi la msiru wudje wunipishiye ye namna nandzawo, harumwa ye sharian Isiyaka aka hudja yamnike ye maratha ne ze baraka piya.
Mndrumshe wa hahe Rabeka ayishiya ya mahadissi yakaya bayina ya Isiyaka na Izu.  Ha wu pesi apara Yaankubu, amwambiya ye mipango ya Isiyaka ha hu waritisha wu mwana wa handa wa hahe ze baraka.
Rabeka ambiya Yaankubu yende ya renge magondzi mayili matiti adjenayo.  Yaankubu afanya yizo mdzadzehe ya mwambiya.  Rabeka apihi le gondzi ye namna Isiyaka yaka handza, atriya zile mtuzi na yi trungu thawumu hama de helilo wandru wa yenshiwo harumwa ze ntsi za djuwa la huheya wa pihawo. Yaankubu kadjakaya sawa na Izu.  Izu akaya mwana mwema na swiha ndjema, mustwanrabu rangu hu dzalwa hahe akana nyile zindji harumwa o mwili kamili raha na ye mwananya Yaankubu.
 Rabeka harenge baendhwi ya mapuzi yahe le gondzi afungu Yaankubu harumwa ye mihono ne ntsingo yili yadje yamzingare.
Yaankubu hapvaya hama nde namna ye mwananya yako pvayawo.  Wakati wula Yaankubu arenge ye nyhama hayelesheya Mze wa hahe, hayizo Mze wahe hali yila nyhama, adjipviwa arudi hamnika Yaankubu ze baraka zakawulazimu zi nikiwa mwananya muhu Izu.
Karim akantsi harumwa wo hura wahe nyomba yaka huwunda harumwa dakika mengo miraru aka hufikiri ye hadissi yinu.
Ha yizo, aroha hwenda ha Abu hahu tsaha mayelezo zayidi dju yahe hadissi yinu.  Mkinshiha Abu ashinde ya hundre mayelezo harumwa zitrendwa za Yaankubu na Rabeka.  Ye ntsihu ya pvili, yika mfumontsi Karim adjuha na trasi kabisa, apvaya, harenge ye ndziya ha hwenda mdjini ha Abu.  Hu waswili wahe amhundru Abu aka hu wala marindi dingoni mwe le daho la hahe.
Bari za asubwihi Karim?  Za nyumeni hindri?  Wudja na trasi haku, na mimi ngamina ndzaya, raha ndjanwa madji ya mro.  Ngaridjo hula ye shahula sha trasi sowayili!?
Abu hamkaribisa ho dahoni.  Wakati watimizi hu nwa ye madji ya mro Abu amsuhali.    Ndrongo hindri nidjo shinda ni husaidiye?
Ngaridjuliyanawo kiyasi, ngamdjuwo huka ye lera yinu wahadja pvanu na wusiku wa mfomontsi, kudjadja bure sha ngawena sha hu pveha.  Tsi somo ye hadissi ya Yaankubu.  Karim hamba.  Tsi taembiha ne ye hadissi, namna hindri ndo wambawo huka Isa akaya mtrume wa kweli, awu akaya azidi mtrume, wakati yikawo apuha harumwa kabila ya pewu hama nde ya Yaankubu?
Yaankubu ahadaya Mze wa hahe arudi hahibi wu waratha wahe mwananya muhu.
Abu hangaliya Karim na hudjipviwa.
Wudjuwa, ngamfikiri huka ngawe karibu na hudjuwa ze ndrongo muhimu ziliyo harumwa ye shiyo shitukufu sha Mngu. Mngu wurinika ndziya ya hu yelewa.  Ngapvo wakati si wuhundra ndrongo harumwa ye makalima ya Mngu na zo hurisayidiya ili riyelewe, wakati mwendji sisi wusoma sha karangaliya ndro.
Ngo yesheleyo o wakati Rabeka yaka na ye hamili, kadjaka ya djuwa yizo za muhundra ata hasuhali Mngu.
“Ewa, ngam yesheleyo,“ Karim hamdjibu.  “Tsayinu harumwa ye hadissi yinu. Mngu aka amwambiya, Nishani mbili ngazidjolawa hahodju;  ngudjo zaya wana wayili. Ye mdzima ngudjokana mpvu rahana ye wasaya; ye mhuu ngudjo rumishiha ye mtiti.”
“Tsasi ngasina ndrongo ya handa ya hurisayidiya riyelewe:  Mngu ngu mwambiyo Rabeka huka ye mwana mhuu ngudjo rumishiha ye mtiti.
“Maha mindji ipviri, wana wume wanu wa huwa, risomo ye hadissi ya Izu wakati ya puha o hondze ya waswili ho dahoni ne ze ndzaya.  Yaankubu aka hupiha mtuzi waka hu nunka ndro na Izu akana ndzaya swafi. Narisome hama nde ye namna yandzihwa.
Izu hambiya Yaankubu:  Ngamina ndzaya swafi, nipve mbapvi ye mbahindru nyikundu wu pihawo.
Yaankubu amudjibu:  Ngamdjo hunika nahika huninika wu hakikifu huka wewe ndo mndro mduhazi.
Izu amwambiya:  Tsi yishiya, ngami karibu na hufa; ndrongo ndjema hindri wudjo hundra djumwa wo hakikifu wa hangu?
Yaankubu amdjibu:  “Handani nike wanhadi huka ngodjo nika wu wakikifu wa haho.  Izu amnika Yaankubu wanhadi na wu hakikifu.  Wakati wula Yaankubu amnika mkatre wa dipe na mtuzi. Hali wo mkatre hano na madji, adjuha hende dzahe.”
Harumwa ze ndrongo rasoma ngaridjo djuwa rambe huka Izu akana twabiya za pewu.  Kadjaka hu yishiliya mndru.  Risomo harumwa ye hadissi huka Izu akana wandruwashe wayili, Judith na Basemath na wawo wafanyiliya Rabaka na Isiyaka ndrongo za pewu.
Ze ndrongo zinu zironesa ye namna Izu akawuyenshi.  Nari esheleye ye hadissi ya Mze wa hahe wakati amwambiya huka nge tayari ya humnika ye Martha na ze baraka mana yeye ndo mwana mhuu.  Ndrongo hindri de wufikiriyo Izu yaka ya hamba?” 
“Mkinishiha yeye tsi nde mhu,” Karim hamba.
“Ngawena haki!  Ye namna nayelewa kadja rumiya wu kweli.”
“Rabeka akaya mdzadze aka handza atowe taembu.  Mdadze kadjalazimu ya duwaze na yeye yika imlazimu huka yafikiri ya makalima ya Mngu: Ye mwana mhuu ngudjo rumishiha ye mwana mtiti.
Sha hahu yesheleya ye hadissi yinu tsi kubali hukaya Yaankubu kadja wonesa ndrongo ya hukaya yeye mkaribu na Mngu.  Yaankubu na mdzadze wa hahe kwadja lazimu wa lawuse humusayidiya Mngu ha wufanya ze ndrongo za hahe.  Yeye mtukufu, ngudjo renda izo ya hamba arudi ya fanye.  Sha Mngu aka na ndrongo yaka handza ya fanye mana hahedju twabiya muhimu raha na maha.  Husoni yiho mwe hadissi ngudjo wona ye namna Mngu ya kawusa Yaankubu harumwa taenbu ha humbadili mndru yikawo ndo ye namna yaka hu handza yakaye.  Hakaya hule ne irham ya hahe maha mindji.  Haka hu taambishiwa ni wandru wakati yakaya harumwa ntsi ya ki djeni, na mndrumshe wa hahe afariki yiho. Aredjeyi harumwa ye arudhwi ya Mze wa hahe, Mngu hamtaambisha ya masihu.  Zinu twabiya zikawo Mngu wurumiya wakati yatsahawo ya kawuse mayendreleyo dju lahe zumbe za hahe.  Baanda ya wona ze taambu zinu, ya mayesha ya hahe ya kawuha hama mndru muradji.  Mngu haka mkawusa ata le dzina la hahe hahu mpara Israila yaani djaishi la Mngu hawu mwana washi wufawume wa Mngu.
Nahika wu somo ya makalima matukufu ya Mngu, ngudjo hundra huka wandru piya walawa harumwa ye damu ya Isa wakaya wandru hama ndasi randzawo mhuyizi ariswamihi ya madhambi ya hatru.”
Abu hambiya Karim huka ya makalima matukufu ya Mngu randzi wu mwando wa he shiyo sha handa sha he Tawureta ata hupara ye shiyo sha mwiso sha he yi Injil, ngishona ziyo mengo mirandaru na sita, zandzihwa na wandru mengo mine, harumwa maha shihwi na madjana matsano.  Wo muhimu wahe shiyo tsi ndo wuhukumu Ntsi sha ndo wonesa mupango wa Mngu hahudja ya huyi wu wanadamu yile wandru piya harumwe ye doniya wa barikishihe hama de helilo yaka yanika Ibrahima miyandi maha ziwi zinne ya pvira.
Wusini tsesheye Abu, sha raha ndjayelewa ze baraka zalazimu zirohe harumwa ye damu ya Ibrahima?
An an! Karim, ye ndo?  Ze baraka zinu wuwo mwanadamu yesheleya Isa aka huamba: “Mimi nde yi  ndziya, nde wu sipvuzi na nde mayesha, Kapvwatsi mndru wudjo shinda ya waswili Mbaba Mngu pvwatsi nami.”
“Randzi wo mwandoni, Mngu haka hafanya mpango wa hupvukisha wo wumati wahe yili watsangamiye ha hu djiwundra harumwa mro wa djahanama.  Hu kubali Isa yiyo hu kubali ye ndziya ya mpvukishiho wa Mngu.”
Wakati Karim yaroha wo dahoni ha Abu hakana furaha wo rohoni.
“Mngu mwemwa,” adjeleza.  “Mwanadamu ngu mkoso Mngu na yeye ngu fanyo ndziya za hu mupvukisha ya rudi ya muredjeze pvo hahedju.”
Ashemeza:  “Woyi nde Mngu nandzawo nimurumishihe haru mwa ye mayesha ya hangu piya, wakati wula ahimisa taxi ha hwenda dahoni.”
                        
Ye hadissi ya Ibrahima no wandru wa hahe yi rengwa harumwa ye shiyo sha Genèse shikawo ndo ye shiwo sha handa sha ye Tawureta, shiyo sha 12-23, na ya makalima ya Isa ya rengwa harumwa ye shiyo sha Yuhani harumwa ye Injil, shiyo sha kune na nne(14)

Mdrumshe, Mumbiyo mzuri wa Mngu

          Mdrumshe,  Mumbiyo mzuri wa Mngu

SHIWUMBE SHEMA 



Baanda Mngu hatimizi ho wumba ye ziumbe, adjiviwa.  Hapvasa ngena wanadamu na zinyama naye haka huwawonesa ye mahaba ya hahe.



MDRUMSHE, BWUMBWA DJEMA LA MNGU
Ye mndru wa mwiso ya wumbwa ni Mngu Hawa, Hawa hawumbwa yake mdrumshe wa Adamu.
Mngu haka hawumbu mdrumshe ha ndziya ndjema.  Mngu hamnika wushindzi Wa hu zaya.  Mdrumshe ye wumba mwanadamu wangina ha huzaya.
Mngu hawumbu mdrumshe na saha likawo ndo mahala ye mwana ya huwawo.  Saha yisho shombo shema. Wandru wahe ye sayansi wa rumiya mapessa mendji yili wafanye Saha sha kawadjashinda.  Mwana kadji wuhuwa mahala marwadji tso nde harumwa li saha. Saha nde lijuwawo hulela mwana wo wakati wa lathimu. Yinu nde mana mdrumshe yaliyo muhimu harumwa le bumbwa la Mngu.
Na ridunge ye hadissi ya wandruwashe  wandza Mngu  ne heli Mngu ya wandza. 

1.  YINU NDE HADISSI YAHE MDRUMSHE YAKA WUPARWA HADJARA. 
Baanda ya maha zihwi zine (4000) ya pvira pvaka mdrumshe yaka hu pwarwa Hadjara ya puha Misri naye haka mrumwa harumwa daho la mdru tadjiri swafi, Ibrahima ne mdrumshe wa hahe Sara.  Sara kadjaka ya zaya mwana.  Ntsihu yizo ye mrumwa haka wudjuwa huzaya mwana yanike ye mwinyi le daho.  Sara hambiya ye mdrume wahe Ibrahima yarenge Hadjara yake mdrumshe yili wa hundre mwana.  Wakati Hadjara ya tanabahi huka ngena hamili handisa humwangaliya Sara shinamna na humsinya mpuwa, na Sara handisa humrenga shinamna hata Hadjara ha roha ho dahoni ha hwenda harumwa ye ntsi nkapvu (desert). 
Ha kantsi bapvuni mwa bwe laka wu heza maji, kadjaka wujuwa ye mahala ya hwenda natsena ye mahala yadjo parisa wo wandru wahahe.  Ze ndrongo zimu zika humtabisha halisi hata zimheza wusiwu.  Hatrawa harumwa ye ntsi nkapvu.  Mdrumshe yaka na hamili katsudjuwa mahala ya hwenda na tsena katsudjuwa mahala ya huredjeyi.  Kadjakana mbahindru ya hula hahusayidiya ye roha ya hahe pvwa modja ne mwana yakaya mbani hahe.
Harumwa wakati mshashi pvwaka mndru yamrongoza na ye mdru wola haka humdjuwa.  Hampara le dzina la hahe.  “Hadjara, mrumwa wa Sara, wula ndaho nguwendo ndaho?”
Hamwagaliya  na wu djuwuzisa ye mana kadjaka ya muyishiya o wakati yaka hudja.  Kadjaka wudjuwa ye mdru wola ye mana kadjaparo humona harumwa ye mayesha ya hahe.  Ye mdru wola haka djindru ne matso ya hahe yaka huwala hama Nuru, Hangaliya Hadjara ha mahaba na humsikiniya.  Haka hudjuwa haina ndrongo za husiyana na Hadjara.  Linu lika dayika la Mngu la muwona wakati yaka harumwa ye ntsi nkapvu hayetshe harumwa taambu pvwatsina mbahindru ya hula.
“Tsi trawa ho dahoni naka hurumishiha,” Hadjara hamwambiya.
Li Dayika limdjibu, “Redjeyi ho dagoni wakaya hurumishiha wende wa watuen.  Ngamdjo ndjeza o wadjuhu wa haho wake wendji.  Ngudjo zaya mwana mme.  Ngudjo mpara Ismaila, yi fassiri yahe le dzina linu ‘Mngu ye huyishiya’ yemana hawono ye namna wuliyo harumwa taambu.  Hayishiya ye zililo za haho.”
Li dayika lendezalo na Hadjara haka adjipviwa kabisa.  Hamba,”Mngu nguniwono!” Hashemeza na huruka ha furaha. Haka tayari ha huredjeyi ho ha Sara.  “Hamba Mngu ngudjuwo hayina ndrongo zanihusui! Ntsi hamitshe!  Mngu hanidjiliya ha hunirongoza!”
Hadjara hapara Mngu yikawo nde yamrongoza ”EL ROI” yaani wewe nde Mngu wuniwonawo.
Ye hadissi yinu ndzuzuri kabisa wusoni mwa o wana washe piya ye mana nge yambawo huka Mngu ye huwawona o wakati waliyo harumwa taambu na fikira no wakati watsona mbahindru ya hula...
Mngu ngu rongozo wanawashe harumwa ye hadissi ya Hadjara mdzadza wa Ismaila, ngu wawoneso huka ye wu wandza.  Mngu handza Hadjara kiyasi hata hamdjiliya harumwa ye ntsi nkapvu wakati yakaya hayetshe  na hulila.  Mngu ngu handzo wewe tsena naye nge tayari ya huyishiliye wakati wuliyo harumwa taambu hama nde heli ya yishiliya Hadjara.
Harumwa maha kume na minane hwendeleya maha kumi na shenda Hadjara hadjiriwa ne ze ndrongo zila tsena hatolwa ho dahoni ha Sara pvwadzima ne mwana hahe.  Mngu hamuyishiya tsena pvo yaka hulila harumwa ye ntsi nkapvu naye hamdjiliya tsena ha humsayidiya.  Mngu ye hufanya ze nrongo zinu dayima. Kadjaparo redjeyi dingoni.  
Yeye huyishiya o wakati wulilawo Ngudjo husayidiya wakati ye roho yaho yidjo humliliya.  Hayina mahala   wuliyo ngudjo hudjiliya wakati wumtsahawo msada. 
  
2.   MDRUMSHE  HARUMWA ISIMA
Wusiku Isa haka hupvira harumwa bavu likopwara Samariya, libavu linu lilo wudjulihana ha li dzina la West bank.  Djuwa lika kali na pvakaya gapva na Isa aka na nyora.  Ha tsengeleya ha kantsi bapvuni mwe she isima.  Suku yizo ye zisima zika zile kabisa nayeka mndru ngwandzo ya rehe madji, aka wubaliya siyo na hamba nde yili ya shinde ya rehe ye madji.
“Ngudjo djuwa wunipve mba madji ninwe?”  Isa hamuzisa. Awono midjuza.  Mdrumume kadjakana furswa ya hurongoza mdrumshe ho pvwendze, za pvili ye mdrumshe wola hakaya mdrumshe wa shi Samariya ne mayahudi (majufu) kwadjaka hurongozana no wandru wa shi Samariya.
Isa haka hudjuwa yizo yaka hutsha. Hamwambiya, “Hayina  mndru yadjo hunwa ye madji yawo ngudjokana nyora tsena.  Mndru wudjo hunwa ye madji nidjomnika, kana huparo hukana nyora tsena, mana ye majdi ni djomnika ngayadjokaya hama madji ya rohawo harumwa bwe la mlima.  Na tsena madji yawo ngayadjo wukaya madji yahe mayesha yahe.”
Isa hambiya mdrumshe wola yende yapare ye  mdrume wahe ye mana ngwandzo ya warongoze o wayili. Mdrumshe hamdjibu wukaya katsina mdrume. Isa hamba:  “Tsidjuwa.  Wukana wandruwawume watsano ne mdrume wulonaye hapvasa kadjahulola.”
Isa hamba baandhwi ya wandru wo kwawabudu Mngu ha wu kweli.  “Mngu ye roho,”  Isa hambiya mdrumshe wola.  Mndru yambuduwo Mngu yilathimu ya mwambudu ha roho na wukwelu.”  Yaani halathimu ya mwambudu Mngu ha roho sha tsi ha zi trendwa.
Isa hafanya ndrongo ndjema. Hambiya ye mdrumshe wola huka yeye isa nde mkombozi, Kiristi ikawo wakahumlinda.
Mdrumshe wola hara mbiyo wusiha ho mdjini yili ya pare wandru wadje harumwa she isima wa ishiye ye mndru yikawo yamwambiya ze ndrongo ya fanya piya.
kana hu badiliha, ye wu yishiya wakati wu lilawo.  Ngudjo husayidiya wakati ye roho yaho yidjo humliliya. Hayina mahala wudjo hukaya ngudjo hudjiliya eka ngumtsaho msaanda. 
Ye mwana mshe woyi harendeha mnashiyoni wa Isa pvadzima na wandru wendji womdjini  wakati wa yishiya Isa ya rongowa.  Wamba:  “Hapvasa yinu ridjuwa hukaya ye mndru woyi nde Mkonbozi wahe ye Duniya.”

3. MDRUMSHE SUSU
Isa Hakaya harumwa nyumba nyitwaharifu ya humwambudu Mngu aka husomose wandru ndrongo za husana na Mngu.
Kungu manyo la wandru wa dini wamdjiliya.  Madhwamana wa mdji wabaliya mwana mshe.  Ye mwanamshe haparisiwa na twabiya za wu fanya zina.  Wandru mababa wanu waka handza wamreme mawe hata yafe.
Isa hanyama pvontsi, andisa hwandziha pvontsi he shaya sha hahe. Ha wambiya:  “yekaya ngapvo mndru harumwa nyi ntsona dhambi, nakaye wahanda yamreme bwe. ”Hanyama tsena pvontsi handziha.  Wandru mababa wala wa daza.  Wandisa huwenda zawo, wo wahu no wa titi.  Kapvatsi hata mndru ya pveha bwe.
Isa hawusisa ye mwana mshe:  “Mama, wandru waka pvanu wende daho?  Kapvatsi mndru yahuhukumu?”
Hamdjibu “Kapvatsi, Baba.”
“Nami pvangu ntsuwuhukumu,”  Isa hamwambiya. “Enda zaho, wutsifanye dhambi tsena!”
Yinu nde li sharuti Isa yamnika.  Yi ladhimu ya rentsi ye madhambi! Ya yenshi na mndrume mdzima sha tsi wayili hawu wa raru.
Karitsudjuwa yizo Isa yandziha pvontsi.  Ndrongo ndzima nde ridjuwawo ha wukweli:  Isa haka na mastehi mendji harumwa wow ana washe na Mngu hanika o wanawashe ndrongo muhimu kabisa harumwa ye duniya. Ziliyo muhimu, Mngu ye hwandza rimuanbudu he Roho na wu kweli.  Mngu ngwandzo ya rionese ye mahaba ya hahe wusoni mwa o wana washe.  Ngwandzo wana washe wa rentsi ze twabiya mbi za duniya za duniya wa dunge ze twabiya za Mngu na hu mwembudu ha wukweli.  Ha wumbu wana washe na yeye ngwandzo yanbudiwa hayetche.
Masuala:
Tabiya hindri nde wumfikiriyawo Isa djumwa o wanawashe?
Ye mana hindri Isa yalo na mastehi djumwa o wanawashe?

Masuala:
Hadissi 1:
1. Ye  mana hindri wu fikiriwo le dayika la Mngu lika li muzisa Hadjara le suala linu:  Wula ndahu ngwendo ndahu wakati yikawo lika wudjuwa ze ndrongo za husiana Hadjara?
2. Yeleza heli wufikiriwo o wakati Hadjara yaka ya tolwa ho dagoni ha hwenda harumwa ye ntsi nkapvu. Wuparo djiliwa na ndrongo hama nda zinu?
3. Ngufikiri hindri harumwa le kalima linu:  “Mngu ya niwonawo”?

Hadissi 2:
Tafawuti hindri yiliyo bayina ye madji rinwawo ayina wusiku ne madji Isa yaka hu yapvumbuwa? 
Namna hindri wudju yeleza ye madji ya yenshiwo yanu?
Namna hindri Mngu yatsahawo rimwambudu?

Hadissi 3:
Ndrongo hindri wufikiriwo Isa yaka yandziha pvontsi ya tsongesa  o wandru wenda zwo?
Sharuti hindri Isa yanika ye mdrumshe wakati yamswamihi ?

                                                               

Ye hadissi ya Hadjara ya handa yo wu hundriha harumwa ye shiyo sha handa sha he Tawureta na ze hadissi mbili za mwisso zi pvumbuwawo Isa ngizo harumwa ye Indjili.